Hakkımızda

Tüpraş’ın kökleri olarak da tanımlanabilecek, Türkiye’nin ilk petrol rafinerisi olan Batman Rafinerisi 1955’te faaliyete başladı. 6 sene sonra yılda bir milyon ton üretim yapma kapasitesine sahip olan İzmit Rafinerisi devreye alındı. Zaman içinde İzmit’teki faaliyetlerin daha da genişletilmesi gerekliliği görüldü. 10 yıl içinde İzmit’te ham petrol işleme kapasitesi beş katın üzerine çıkarıldı. Sadece bir sene sonra İzmir’de yılda 3 milyon ton ham petrol işleyebilecek yeni rafineri devreye alındı. İzmir Rafinerisi’nde, bugün hâlâ Türkiye'nin tek madeni yağ üretim kompleksi olan tesisin açılışı gerçekleştirilirken takvimler 1974’ü gösteriyordu. Faaliyetler son hızıyla devam ediyor, rafinelerin kapasitesinin artırılması için projeler gündeme geliyordu. İzmit Rafinerisi’nde yeniden genişletmeye gerek duyuldu. Çalışma, 1982’de tamamlanarak İzmit’te ham petrol işleme kapasitesi yılda 11,5 milyon tona yükseltildi. Tüm bu adımları İPRAŞ ve üç rafinerinin 1983’te Tüpraş çatısı altında toplanması takip etti. Birkaç yıl sonra, 1986’da Kırıkkale’de yıllık 5 milyon ton kapasiteli yeni rafineri devreye alındı. Takip eden sene ise İzmir Rafinerisi’nde ham petrol işleme faaliyetlerinin genişletilmesi çalışmaları çerçevesinde yıllık kapasite 10 milyon tona çıkarıldı. Bundan birkaç yıl sonra ise Uzun Vadeli Yatırım Planı çalışmaları başlatıldı.

1990’lı yıllara başlarken Tüpraş, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na devredildi. 1991, Tüpraş’ın hissesinin yüzde 2,5’luk kısmının halka arz edildiği ve İMKB'de işlem görmeye başladığı yıl oldu. Süreci 1993’te Kırıkkale Hydrocracker Tesisleri’nin devreye alınması ve 1997’de İzmit Hydrocracker ve CCR kompleksinin açılışı izledi. 1998’de ise şirketin kârlılığını artıracağı öngörülen Otomatik Fiyatlandırma Mekanizması devreye alındı. 1990’ların sonlarına yaklaşırken halka açıklık oranı yüzde 3,5’un üzerine ulaşırken 2000’deki ikinci halka arzla birlikte Tüpraş hisselerinin yüzde 34’ü İstanbul ve Londra Menkul Kıymetler borsalarında işlem görmeye başladı. Tüpraş bir yandan yatırım faaliyetlerini sürdürüyordu. 2001’de Petkim Yarımca Kompleksi’ni devraldı, 2002’de İzmit İzomerizasyon Ünitesi’nde faaliyete başladı, 2003’te tedarikçilerine odaklanarak Supply Option Study’i devreye aldı, 2004’te bütün rafinerilerinin kalite çevre sertifikasyonunu tamamladı. Batman’da başlayan ve yarım asırlık bilgi birikimiyle devam eden yolculuk için yepyeni bir sayfa aralandı. 2005’te Tüpraş’ın halka açıklık payı yüzde 49'a yükseltildi ve bir sene sonra Koç Holding’e hisse devri gerçekleştirildi.

Tüpraş’ın faaliyetlerinin Koç Holding çatısı altında yürütülmeye başlamasıyla çalışmalar ve yatırımlar daha da hızlandı. 2007, İzmit Rafinerisi’nde CCR Reformer ve Dizel Kükürt Giderme Ünitesi’nin; 2008 ise Kırıkkale Rafinerisi’nde Dizel Kükürt Giderme ve CCR Reformer Ünitesi’nin devreye alındığı yıl oldu. İzmit Rafinerisi 2009’da benzin spektlerini iyileştirme yatırımını uygulamaya aldı. 2010’da Tüpraş’ın AR-GE Merkezi açıldı. İzleyen sene, Fuel Oil Dönüşüm Tesisi kredi sözleşmesi imzalandı ve 2012’de 700 milyon ABD dolarlık, 5,5 yıl vadeli yurt dışı tahvil satışı gerçekleştirildi.

Tüpraş 2014’te Avrupa’nın yedinci, dünyanın 28. büyük rafineri şirketi olma sorumluluğunu ve bunun haklı gururunu ülkenin en büyük sanayi yatırımı Fuel Oil Dönüşüm Tesisi ile taçlandırdı. Cumhuriyet tarihinin tek kalemde yapılmış en büyük sanayi yatırımı olan bu tesisle Tüpraş, hem Türkiye hem de yatırımcıları için daha fazla değer yaratmayı sürdürdü.

Aynı sene T. Aylin Tankeri denize indirildi, bir yıl sonra ilk seferini gerçekleştirdi. 2016’da İzmit Rafinerisi’nde İSU Körfez Atıksu Tesisi deşarj suyunun rafineride işlenerek endüstriyel amaçla kullanımına yönelik Plt-62 Gri Su Arıtma Tesisi devreye alındı.

Bir sonraki yıl, Tüpraş bir ilke imza attı ve Körfez Ulaştırma A.Ş.’yi kurarak Türkiye'nin ilk özel demir yolu tren işletmecisi oldu. Sonrasında ise İzmir Rafinerisi’nin 7000 Ham Petrol Ünitesi Modernizasyon Projesi tamamlandı. 2018 yılında şirketin ilk global açılımı gerçekleşti ve Londra’da Ticaret Ofisi kuruldu. Bunu, 2019’da Tüpraş’ın Avrupa Birliği AR-GE ve İnovasyon Programı Ufuk 2020’de “En Başarılı Türk Sanayi Kuruluşu” seçilmesi takip etti. 2020 yılında Tüpraş ürünlerini 4 kıtada 15 ülkede, 50’nin üzerinde müşteriye ulaştıran Londra’daki Ticaret Ofisi, Tüpraş Trading Ltd olarak iştirak statüsüne kavuştu.

2021’in sonuna gelirken, Türkiye’de enerji sektörünün öncüsü olan Tüpraş, geleceğin enerjisine de liderlik etmek üzere tasarladığı Stratejik Dönüşüm Planı kapsamında, sürdürülebilirlik anlayışını destekleyen yeni alanlara yatırım yaparken mevcut varlıklarını sürdürülebilir kârlı büyüme yaklaşımıyla yönetmeyi planladığını paydaşları ve kamuoyuyla paylaştı.

2050’de karbon nötr olma hedefiyle “Enerjimiz Geleceğe” diyerek çıktığı stratejik dönüşüm yolculuğunda Tüpraş, dönüşüm için gereken kaynağı, mevcut faaliyetlerine yönelik verimlilik ve katma değerli ürün yatırımlarından sağlarken yeni yatırımlarını yeşil hidrojen, elektrik ve biyoyakıtlar alanındaki atılımlara odaklanarak sürdürüyor. İklimle Bağlantılı Finansal Beyanlar Görev Gücü’ne destek veren küresel şirketler arasında yer alıyor, hidrojen pazarının lider paydaş kuruluşu Hydrogen Europe’a üyeliği bulunuyor, Avrupa su platformu Water Europe’a dahil oluyor, atık bitkisel ve hayvansal ham maddelerden sürdürülebilir havacılık yakıtı üretmek için çalışmalar yürütüyor. Bünyesine kattığı Entek ile 2030'da 1 GW ve 2035'de 2,5 GW kurulu güç hedefine emin adımlarla ilerliyor.

Gelecek nesillere karşı üstlendiği sorumluluk çerçevesinde var gücüyle çalışmaya devam ediyor. Birleşmiş Milletler Kadın Gücü Kadınların Güçlenmesi Prensipleri’nin (UN WEPs) imzacısı olarak, sahalarda ve her platformda kadınların eşit temsili için yaptığı çalışmalarla Bloomberg’in Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi’nde (Global Equality Index-GEI) yer alıyor, Küresel İlkeler Sözleşmesi’nin (Global Compact) imzacıları arasına katılıyor.

2022 yılında Bloomberg’in bağımsız araştırma kuruluşu Bloomberg Intelligence tarafından dikkatle takip edilmesi gereken 50 şirket arasında gösterilen Tüpraş, dünyanın 30. ve Avrupa’nın 7. büyük rafineri şirketi olarak bir yandan Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılamak üzere çalışırken diğer yandan paydaşları ve ekonomi için sürdürülebilir değer yaratmak üzere faaliyetlerine devam ediyor.

Türkiye’nin en büyük sanayi şirketi olmanın getirdiği sorumluluk bilinciyle yolculuğuna devam eden şirket, geleceğin enerjisi ve geleceğin Tüpraş’ı için çalışmalarına azimle devam ediyor.