EN

Genel Müdür'ün Mesajı

Değerli Paydaşlarımız,

Küresel ekonomik faaliyetin, ticaret savaşlarının da etkisiyle öngörülenin altında büyüdüğü, buna karşın talep artışının iki katını aşan yeni rafinaj kapasitenin devreye girdiği bir yılı geride bıraktık. OPEC ve Rusya grubunun kesinti kararlarına ek olarak İran ve Venezüella gibi dünya ham petrol arzında önemli pay sahibi ülkelere uygulanan yaptırım kararları özellikle kompleks rafineri karlılıklarını baskıladı.

2019 yılı küresel belirsizliklerin devam ettiği; hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde ekonomik yavaşlamanın belirgin hale geldiği ve küresel büyüme ve petrol ürünleri talep öngörülerin sürekli olarak aşağı yönlü revize edilmek durumunda kaldığı bir dönem olurken dünya petrol ürünleri talep artışı 5 yıllık büyüme ortalamasının % 50 altında kaldı. Ayrıca gelişmekte olan ülke para birimlerinde 2018 yılındaki gibi sert değer kayıpları olmasa dahi dalgalı seyrin sürdüğü ve birikimli etkisinin alım gücü ve talep üzerindeki olumsuz yansımalarının gözlendiği bir dönemden geçtik.

2019 yılında ham petrol arz kompozisyonundaki değişim, sektörümüzdeki kârlılığı da önemli ölçüde etkiledi. OPEC+ kesinti kararları ile İran ve Venezüella yaptırımları orta ve ağır ham petrol arzının daralmasına neden oldu. Özellikle Asya bölgesinde devreye giren önemli rafineri kapasitelerinin, Ural ve Orta Doğu ham petrolünü daha fazla tercih etmeleri, orta ve ağır ham petrollerin maliyetlerini artırarak, ağır ham petrol işleyebilen rafinerilerin avantajını ortadan kaldırdı.

Küresel petrol ürünleri talep artışının 0,9 milyon v/g olduğu 2019 yılında, büyük çoğunluğu Orta Doğu ve Asya bölgelerinde olmak üzere 2 milyon v/gün kapasiteli yeni rafineri devreye girdi. Küresel ekonomideki ivme kaybına bağlı olarak özellikle orta distilat talep artışı yılın genelinde beklentilerin altında kaldı. Son çeyrek dönemde IMO’daki regülasyon değişikliği ile kullanımı yasaklanan Yüksek Kükürtlü Fuel Oil yerine motorinin ana gemicilik yakıtı olması ve buna bağlı olarak başta motorin olmak üzere orta distilat marjlarının özellikle son çeyrek dönemde çok güçlü olması beklenirken, Singapur gibi büyük limanların planlama ve tedariklerini Çok Düşük Kükürtlü Fuel Oil’e (VLSFO) göre yapmalarının da etkisi ile motorinin gemicilik yakıtı amaçlı kullanımı minimum düzeyde kaldı. Denizcilik yakıtı olarak scrubber’ı olmayan gemilerde kullanımı yasaklanan fuel oil marjları tarihi en düşük seviyelere gerilerken motorin marjları da beklentilerin çok altında kaldı. Ayrıca kuzey yarım kürede ılık geçen kış koşullarına bağlı olarak ısınma amaçlı motorin ve kerosen talebinin sektörel ortalamaların altında kalması orta distilat marjlarını baskılayan bir diğer ekten oldu. Öte yandan, benzin verimi yüksek hafif ham petrol ve kondensatın yanı sıra global şarj paçalında doğal gaz sıvılarının payının artmaya devam etmesiyle hafif distilat arzı artarken, talep artışının beklentilerin altında kalmasıyla benzin ve hafif distilat marjlarında 2018 sonunda başlayan gerileme, 2019 yılı ilk çeyrek döneminde de devam etti. ABD ve Avrupa rafinerilerinin FCC ünitelerinde şarj düşmesiyle marjlarda düzelme başlamasına rağmen yıllık ortalamalar hem geçen yılın, hem de son 5 yıllık ortalamaların altında kaldı. Tüm bu etkenler sonucu, 2018 yılında 4,6 ABD Dolar/varil olan Akdeniz rafineri marjı 2019’da 1,7 ABD Dolar/varil’e geriledi.

Ham petrol fiyatındaki dalgalı seyre ilave olarak Türk Lirası’ndaki değer kaybı ve oynaklık nedeniyle pompa fiyatlarının sabit kalmasını sağlamak için ürünlerdeki vergi tutarlarını düzenleyen eşel mobil ÖTV uygulaması 2019 yılında da sürdürüldü. Buna rağmen, ekonomik büyümedeki ivme kaybına bağlı olarak petrol ürünleri tüketiminde 2018 yılı Ağustos ayından itibaren başlayan düşüş 2019 yılı ilk yarısı boyunca devam etti. EPDK verilerine göre, temmuz ayından itibaren baz etkisinin de desteğiyle artmaya başlamasına rağmen yıllık bazda motorin talebi yıl sonu itibariyle % 0,4 gerileyerek 24,9 milyon ton oldu. Benzin tüketimi % 3,2 artışla 2,4 milyon ton, jet yakıtı tüketimi ise turizm sektöründeki iyileşmenin etkisiyle %6,5 büyüyerek 5,3 milyon ton olarak gerçekleşti. Tüm bu gelişmelere bağlı olarak, bu dönemdeki toplam petrol ürünleri talebi %2,2 artış kaydetti.

Tüpraş, Türkiye dâhil 8 ülkeden 26,8 milyon ton ham petrol tedarik etti
Şirketimiz, Kasım 2018’de alınan İran’dan ham petrol tedarik etme muafiyetinin Mayıs itibariyle tamamen sıfırlandığı 2019 yılında en uygun maliyetli şarj kompozisyonunu oluşturacak şekilde yerli ham petrol dâhil 8 ülkeden 15 farklı türde toplam 26,8 milyon ton ham petrol tedariki sağladı. Fuel Oil Dönüşüm Tesisimizde ve diğer rafinerilerimizdeki planlı bakımlara rağmen, 2019 yılında optimum kapasite kullanımıyla toplam 29,3 milyon ton ham madde işlendi; 28,1 milyon ton üretimle %79,0 oranında beyaz ürün verimine ulaşıldı. Ticari satışların da desteğiyle 2019 yılında 22,4 milyon ton yurt içine olmak üzere toplam 29,2 milyon ton ürün satışı gerçekleştirildi.

Finansman yönetimimizle fark yarattık
2018’in Ağustos ayında yaşanmış olan piyasa dalgalanması, etkisini 2019’un ilk yarısına kadar taşırken, artan belirsizlik risklerin yönetilmesini de zorlaştırdı. Yılın son çeyreğinde ürün marjlarında yaşanan dalgalanma nedeniyle rafineri sektöründe beklenen toparlanma gerçekleşemedi. Finansal riskleri, disiplinli ve dinamik bir anlayışla yöneterek sağlam bilanço yapısını zorlu koşullara rağmen sürdürerek, şirket operasyonlarının negatif şoklara karşı dirençli kalmasını hedefledik. İşletme sermayesi yönetimini etkin bir şekilde gerçekleştirerek, rafinaj sektöründeki zorlu koşullara rağmen 2019’un tamamında 10,8 milyar TL tutarında serbest nakit akımı yarattık.

Yatırımlarımız, sürdürülebilir yüksek büyümenin anahtarını oluşturuyor
Tüpraş olarak, yatırımlarımızı sürdürülebilir yüksek performansın anahtarı olarak görüyoruz. Bu anlayışla, 2019 yılında zorlaşan yatırım ortamına ve yaşanan krizlere rağmen rafinaj faaliyetlerimize yönelik 157 milyon ABD doları yatırım gerçekleştirildi, toplam yatırımımız ise 236 milyon ABD dolarına ulaştı.

2019 yılında enerji tasarrufu ve emisyon azaltımına yönelik yatırım projelerimizle birlikte Tüpraş’ta yıllık 113.106 Gcal enerji tasarrufu ve 26,3 bin ton CO2 emisyon azalımı elde ettik.

Toplam 14 tanker ve yaklaşık 703 bin DWT’luk taşıma kapasitesiyle hizmet vermeye devam eden iştirakimiz Ditaş, 2019 yılı içinde toplam taşıma kapasitesi 346 bin DWT olan 4 adet tankerine 2020 Uluslararası Denizcilik Organizasyonu kurallarına uyum amaçlı baca gazı temizleyicisi (scrubber) kurdurdu.

Ayrıca, sermayesinin tamamına sahip olduğumuz Türkiye’nin ilk özel demiryolu işletmecisi Körfez Ulaştırma A.Ş. 2018 yılında başladığı faaliyetlerini, 2019 yılında satın aldığı 5 yeni lokomotif ilavesi ve vagon yatırımlarıyla daha da geliştirerek, toplam 1,83 milyon ton ürün taşıması gerçekleştirdi. Ayrıca, Körfez Ulaştırma A.Ş.’nin devam eden yatırımları kapsamında, 2021 yılında teslim alacağı yüksek teknolojik özellikli 7 adet çift yakıtlı lokomotiflerinin alımı için anlaşma imzalandı. Güçlü bir çekiş gücüne ihtiyaç duyulan yüksek eğimli hatlarda hem elektrikli hem de dizel çalışma modlarını bir araya getirerek yük taşımacılığı hizmetlerinde kullanılacak lokomotifler; aynı zamanda Türkiye’nin ilk hibrit lokomotifleri olacak.

Dijital dünyanın getirdiği avantajların yanında en büyük dezavantajın her zaman siber güvenlik olduğunun farkında olan Şirketimiz, her konuda olduğu gibi siber güvenlik alanında da, dünya ve sektörel standartları uygulayan; bu alanda gelişen teknolojilere yatırım yaparak, teknik emniyette olduğu gibi siber güvenlikte de en üst seviyede korumayı hedefleyen bir yol haritası ve stratejisi oluşturmuştur.

Londra Ofisimiz faaliyetlerini başarıyla sürdürüyor
Tüpraş olarak, rafinaj faaliyetlerimizi odağımızda tutmayı sürdürmekle birlikte 2018 yılında sektördeki iş çeşitlendirme stratejilerimiz kapsamında yurtiçi ve yurtdışı alanlarda olası yatırım fırsatlarını yakından takip ederek somut stratejik adımlar attık. 2018 yılı sonunda faaliyete geçen ofisimiz ilk yılında oldukça önemli operasyonları başarıyla gerçekleştirerek, Tüpraş’ın uluslararası ticari operasyonlarına önemli katkılar sağlayacağını göstermiş oldu.

İstanbul Havalimanı’nın en büyük jet yakıtı tedarikçisi olduk
İstanbul Havalimanı’nın ihtiyacı olan jet yakıtının temini amacıyla, İGA İstanbul Havalimanı Akaryakıt Hizmetleri A.Ş. tarafından düzenlenen ihale sonucunda Tüpraş, İstanbul Havalimanı’na 5 yıl süreyle yıllık 1,8 milyon ton jet yakıtı satışına hak kazandı. Tüpraş, dünyanın en büyük hava limanlarından İstanbul Havalimanı’nın yıllık yakıt ihtiyacının %60’ını karşılayarak ülkemiz cari açığının kapanmasına da katkıda bulunuyor.

Tüm iş süreçlerimizde, “Geleceğim Emniyetim” önceliğiyle hareket ediyoruz
Tüm operasyonlarımızda riskleri tanımlayarak; riskleri ortadan kaldırma, ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde kabul edilebilir düzeye indirme hedefi doğrultusunda faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Bu kapsamda, oluşturulan, “Sağlık, Emniyet, Çevre (SEÇ) ve Proses Emniyeti Standartlarımıza”, tüm çalışanlarla birlikte çözüm ortaklarının da ödünsüz şekilde uymalarını bekliyoruz. Geçtiğimiz dönemde önemli iyileşmeler sağladığımız emniyetli çalışma göstergelerimizde, hedefimiz daha da iyi neticelere ulaşmak ve sektörümüzde örnek alınacak bir konuma gelmektir.

Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da ülkemiz, çalışanlarımız, iş ortaklarımız, hissedarlarımız ve tüm paydaşlarımız için en yüksek katma değer üretmeyi kararlılıkla sürdüreceğiz.

2019 yılında yaşanan pek çok olumsuzluğa rağmen emniyetli ve özverili çalışmalarıyla şirketimize katkı sağlayan çalışma arkadaşlarıma, destekleriyle bize güç veren tüm paydaşlarımıza teşekkür ederim.


İbrahim Yelmenoğlu
Genel Müdür
 

Sitemizde ve uygulamamızda çerezler kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi almak için Çerez Aydınlatma Metni'ni incelemenizi rica ederiz.

[Siteyi ve uygulamayı kullanmanızı analiz etmek.] için çerez kullanımına izin veriyorsanız, lütfen "Kabul Ediyorum" seçeneğini tıklayınız.

xKabul Ediyorum