EN

Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı

Kıymetli paydaşlarımız,

Sosyal ve ekonomik anlamda dünya genelinde çeşitli sıkıntıların yaşandığı zorlu bir yılı geride bıraktık. Günümüzde bir anlaşma zemini yakalamış olsalar da ABD ve Çin arasında süregelen ticaret savaşları ve bu gelişmelerin tetiklediği korumacı eğilimler, İngiltere’nin Brexit belirsizliği, Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gelişmeler, İran ve Libya gerilimi 2019 yılı boyunca küresel ekonomik istikrara yönelik risk oluşturmayı sürdürdü.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde süregelen yüksek borçluluk oranları ve tüm bu yaşananlar küresel ekonomik faaliyetin yavaşlamasına neden oldu. ABD’nin genişleyici para politikasıyla nispeten olumlu ayrışmasına rağmen, Euro bölgesi başta olmak üzere gelişmiş ülkelerde dış ticaret ve üretim kaynaklı düşüş meydana geldi. Gelişmekte olan piyasalarda ise reel sektör kaynaklı bir daralma yaşandığına tanık olduk. Büyük merkez bankalarının ekonomilere destek amacıyla hayata geçirdiği genişleyici para politikalarını sürdürmeleri, küresel likidite koşullarında kısmi rahatlama sağlamasına rağmen, bunun ülkemizdeki iş ortamına ve büyümeye etkisi sınırlı kaldı.

Diğer taraftan, Türk lirasındaki birikimli değer kaybının destekleyici etkisi ve firmaların ihracat pazarlarını çeşitlendirme esnekliğiyle, ülkemizin dış ticarette rekabet gücünü koruyarak cari açığın azaltılmasında önemli mesafe kat ettiğini gözlemledik. Ülkemiz ekonomisinde 2018 yılının ikinci yarısında belirginleşen ivme kaybı ve daralma 2019 yılının ilk yarısı boyunca devam etti. 2019 yılı 3. çeyrek dönemde %1’lik büyüme ile resesyondan çıkan ekonomimizin yılın tamamında %0,9 büyürken 2020 yılında ise %3 mertebesinde bir büyüme gerçekleştirmesi bekleniyor.

Diğer taraftan, 2019 yılına 53,9 ABD doları/varil seviyesinden başlayan ham petrol fiyatı, OPEC ülkelerinin üretim kesintilerine yüksek uyumu, ticaret görüşmelerinin anlaşmayla sonuçlanacağı beklentisi ve ABD’nin İran’a yönelik 8 ülkeye tanıdığı muafiyeti uzatmayacağını açıklamasıyla 74,7 ABD doları/varil seviyesine kadar yükseldi. Ardından, ticaret savaşlarında yeni vergiler konulmasıyla, küresel ekonomik büyümeye ilişkin artan kaygılara bağlı olarak tekrar 55,3 ABD doları/varil seviyesine kadar gerileyen ham petrol fiyatı Suudi Arabistan’a Dron saldırısı, OPEC ve Rusya’nın mevcut üretim kesintisine 500 bin v/g ilave konusunda mutabık kalmalarıyla tekrar artarak yılı 66,8 ABD doları/varil seviyesinden kapattı. Ortalamada 64,2 ABD doları/varil ile ham petrol fiyatları 2018 yılının %10 altında kaldı.

Petrol ürünleri talebine baktığımızda, özellikle ticaret savaşlarının etkisiyle 2019 yılında küresel ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlamaya paralel olarak talep artışı, 5 yıllık ortalamanın neredeyse %40 altında, yaklaşık 890 bin v/g düzeyinde gerçekleşti. Öte yandan, sektörde özellikle son çeyrekte orta distilat talebinde IMO etkisiyle yaşanması beklenen artışın alternatif yakıtlara yönelmesi ve beklentilerin çok altında kalması talep tarafındaki bir diğer önemli gelişme oldu.

Bu zayıf talep ikliminde özellikle Asya ve Orta Doğu kaynaklı ve çoğunluğu yüksek kompleksiteye sahip 2 milyon varil/gün net rafinaj kapasitesi devreye alındı. Sayısı artmaya devam eden kompleks rafinerilerin tercih ettiği ağır ham petrollerde OPEC kesintileri ve Venezüella ve İran yaptırımları nedeniyle yaşanan arz sıkıntıları, 2019 yılında kompleks rafinerilerin geçmiş dönemlerde kullandıkları ham petrol fiyat avantajını önemli oranda azalttı.

Tüm bu gelişmeler neticesinde bölgemizde önemli bir kârlılık göstergesi olan Akdeniz rafineri marjı 2018 yılındaki 4,6 ABD doları/varil seviyesinden 1,7 ABD doları/varil’e geriledi.

Ham petrol fiyatındaki dalgalı seyre ilave olarak Türk Lirası’ndaki değer kaybı ve oynaklık nedeniyle pompa fiyatlarının sabit kalmasını sağlamak için ürünlerdeki vergi tutarlarını düzenleyen ve 2018 yılı Mayıs ayında yürürlüğe giren eşel mobil ÖTV uygulaması 2019 yılında da sürdürüldü. Buna rağmen, ekonomik büyümedeki ivme kaybına bağlı olarak petrol ürünleri tüketiminde 2018 yıl Ağustos ayından itibaren başlayan düşüşün 2019 yılının ilk yarısı boyunca devam ettiği görüldü. EPDK verilerine göre, Temmuz ayından itibaren baz etkisinin de desteğiyle yükselmeye başlamasına rağmen yıllık bazda petrol ürünlerine olan talep %2,2 artışla sınırlı kaldı.

Tüpraş ham petrol tedarikini zorlaştıran tüm küresel ve yerel gelişmelere karşın, farklı türlerde ağır ve yüksek kükürtlü ham petrol işleme kabiliyeti ve sürekli genişlettiği ham petrol tedarik havuzunun desteğiyle en uygun şarj kompozisyonu oluşturacak şekilde, 8 ülkeden 15 çeşit ham petrol alımı yaptı. İzmit Rafinerisi RUP tesisindeki ilk kapsamlı planlı bakımını beklenenden daha kısa sürede ve sorunsuz tamamlayan Tüpraş 2019 yılında %97,8 kapasite kullanımına ulaşarak 28,1 milyon ton üretim gerçekleştirdi. Tüpraş ayrıca, yeni bir rafinerinin tam kapasite çalışmaya başladığı dönemde, azalan altyapı aktivitesi ve satış politikaları doğrultusunda azalan asfalt satışları hariç, yurtiçi pazar payını korumayı başardı. 2019 yılında yurtiçi satışlarımız 22,4 milyon ton, toplam satışlarımız 29,2 milyon ton, ciromuz ise 89,6 milyar TL’ye ulaştı. Sektörde ve kârlılıklarda yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen; finansal riskleri, disiplinli ve dinamik bir anlayışla yöneterek etkin işletme sermayesi ve sağlam bilanço yapısını koruyan şirketimiz 10,8 milyar TL tutarında serbest nakit akımı yaratarak negatif şoklara karşı dirençli kalmayı başardı.

Öte yandan, çağımızın küresel sorunlarından biri olan iklim değişikliğiyle mücadele konusunda sürdürülebilirliğe büyük önem veriyoruz. Bu alandaki performansımızı her geçen gün daha da geliştiriyoruz. Bu amaçla 2019 yılında da sürdürülebilirlik adına yatırımlarını sürdüren Tüpraş’ın son 14 yılda yaptığı toplam yatırım tutarı 6,7 milyar ABD doları aşmış bulunuyor.

115 milyon dolar maliyetle 2019 yılında hayata geçirilen, “Tüpraş Kırıkkale Rafinerisi Yeni Güç Santrali’nin, ICCI Enerji Ödülleri’nde yılın projesi ödülüne layık görülmesinden ayrıca büyük mutluluk duyduk. Bu projemizle birlikte; verimlilik artışı sağlanırken, enerji tüketimindeki azalmayla, Kırıkkale Rafinerimizin dünyanın enerji verimliliği en yüksek rafinerileri arasına girmiş olmasından gurur duyduğumuzu belirtmek isterim.

Tüpraş, 2019 yılında da üretimiyle ekonomik katma değer sağlarken, memleketimizin ihtiyacı olan kültür, sanat, eğitim ve spor alanlarındaki toplumsal çalışmaları da hassasiyetle yürütmeye devam etti. Topluluğumuzun öncülüğünde kadınların güçlenmesine yönelik HeforShe hareketinin destekçisi olan Tüpraş, aynı zamanda başta Arter olmak üzere eğitim, spor ve kültür-sanat dallarındaki sponsorluklarıyla toplumun gelişimine çok yönlü katkıda bulunmaya devam ediyor.

Ulaştığımız tüm başarıların temelinde yer alan ve ödün vermeyeceğimiz en büyük önceliğimiz ise, Koç Topluluğu’nun kurucusu merhum Vehbi Koç’un “En önemli sermayemiz, insan kaynağımızdır” sözünün ışığında, iş güvenliği ve teknik emniyet olmaya devam edecek. Hepimizin temel sorumluluğu, süreçlerimizi daimi olarak bu bilinçle gözden geçirmek, çalışma prensiplerimizi her geçen gün daha emniyetli ve güvenli hale getirmektir.

Kıymetli paydaşlarımız,

Küresel ve yerel bazda yaşanılan zorlukların da etkisiyle finansal hedeflerimizin gerisinde kaldığımız 2019 yılını üretim ve satış hedeflerimiz açısından başarılı sonuçlarla tamamladık. Küresel ekonomide ve emtia piyasasında belirsizliklerin sürdüğü, yeni kapasite ilaveleriyle küresel rekabetin daha da derinleşmekte olduğu 2020 yılının da sektörümüz açısından kolay geçmeyeceği görülüyor. Tüpraş olarak, edindiğimiz deneyimler operasyonel verimliliğimiz ve güçlü finansal yapımız sayesinde önümüzdeki zorlu yılda çok daha başarılı iş sonuçlarına ulaşacağımıza olan güvenim tamdır.

Başta çalışanlarımız, tedarikçilerimiz ve iş ortaklarımız olmak üzere tüm paydaşlarımıza, değerli katkıları ve Tüpraş’a duydukları güven ve bağlılıkları nedeniyle teşekkür ederim.

Ömer M. Koç
Yönetim Kurulu Başkanı

Sitemizde ve uygulamamızda çerezler kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi almak için Çerez Aydınlatma Metni'ni incelemenizi rica ederiz.

[Siteyi ve uygulamayı kullanmanızı analiz etmek.] için çerez kullanımına izin veriyorsanız, lütfen "Kabul Ediyorum" seçeneğini tıklayınız.

xKabul Ediyorum